Wykładowcy na świecie

Jerzy Kowalewski: Moja praca w magicznym Lwowie - Katedra Filologii Polskiej Narodowego Uniwersytetu im. Iwana Franki we Lwowie

  Mam zaszczyt pracować w Katedrze Filologii Polskiej Narodowego Uniwersytetu im. Iwana Franki we Lwowie – od października 2010 r. jako lektor języka polskiego. Jest to Katedra młoda, bo samodzielnie istniejąca od 1 kwietnia 2004 roku (wcześniej jako filologia obca rozwijała się w ramach slawistyki) ale trzeba pamiętać, że początki polonistyki lwowskiej to Katedra Historii Języka i Literatury Polskiej; decyzję o jej powstaniu podpisał w listopadzie 1817 roku cesarz Franciszek I.

  W czasie studiów uniwersyteckich studenci polonistyki lwowskiej zdobywają równolegle specjalność „filologia ukraińska”, którą mają wpisaną na dyplomie ukończenia studiów obok specjalności „filologia polska”. Przez cztery lata trwają studia licencjackie i przez jeden rok – studia magisterskie. Zdecydowana większość dzisiejszych studentów polonistyki lwowskiej to osoby narodowości ukraińskiej. Studenci pierwszego roku polonistyki lwowskiej zaczynają naukę języka polskiego jako obcego „od zera”, zgłębiając następnie naukę o języku i literaturze, także o polskiej historii i kulturze.

  Co wyróżnia polonistykę lwowską spośród innych polonistyk zagranicznych?

Przede wszystkim fakt, że nie mamy żadnych problemów z naborem. Od 2004 na kierunek „filologia polska” przyjmowanych jest corocznie około 30–40 studentów. Odzwierciedla to ciągłą, trwającą od czasów wejścia Polski do UE, modę na język polski. Absolwenci wciąż nie mają problemu z późniejszą pracą w zawodzie polonisty: zapotrzebowanie na różnego rodzaju kursy, w tym lekcje indywidualne, wciąż jest ogromne. Rozwija się też sieć prywatnych szkół językowych oferujących m.in. język polski jako obcy, szkół sobotnich i innych zorganizowanych punktów nauczania. Znany jest też na Ukrainie poziom nauczania języka polskiego na lwowskiej polonistyce. Studenci wiedzą, że oprócz zdobycia ogólnej wiedzy z literatury polskiej i budowy języka polskiego, zdobędą też komunikacyjne umiejętności językowe na poziomie C, co corocznie potwierdzają zdając (po III roku!) egzaminy certyfikatowe z języka polskiego jako obcego.

Naszym atutem jest młoda kadra pracowników naukowych, w większości absolwentów lwowskiej polonistyki, którzy pod kierownictwem doc. dr Ałły Krawczuk zdobywają kolejne stopnie naukowe, choć w swoim gronie mamy też zasłużonych pracowników, autorów podręczników i opracowań naukowych, a nawet uznanego poetę i tłumacza! Prowadzimy badania (przede wszystkim językoznawcze), których rezultaty są uznawane za interesujące także w Polsce (ale też na Litwie, Białorusi i oczywiście na samej Ukrainie): referaty młodych doktorantek są drukowane w tomach pokonferencyjnych, po konferencjach proponuje się im publikację w renomowanych polskich czasopismach naukowych. Śmiało można powiedzieć o zaistnieniu polonistycznej „szkoły lwowskiej”, której badania językoznawcze – szczególnie w zakresie frazeologii, normatywistyki – w niczym nie ustępują badaniom prowadzonym w Polsce, a z racji możliwości ich prowadzenia w naturalnych środowiskach (np. wśród uczniów polskich szkół sobotnich na Ukrainie Zachodniej) niejednokrotnie je przewyższają, co zgodnie podkreślają recenzenci artykułów naukowych. Poza kierunkiem językoznawczym, drugim kierunkiem badań jest metodyka nauczania języka polskiego, próba odpowiedzi na pytanie: jak nowocześnie i adekwatnie do miejscowych potrzeb uczyć języka polskiego na Ukrainie tak, by nauczyć przede wszystkim umiejętności językowych (w tym socjolingwistycznych i szerzej: socjokulturowych), ale też przekazać jak najwięcej wiedzy realioznawczej i stworzyć klimat „spotkania” kulturowego na lekcjach, lektoratach – w duchu idei interkulturowości i międzykulturowości. Polonistyka lwowska stara się wpływać na edukację polonistyczną na Ukrainie poprzez np. przygotowanie podręczników dla szkół, poradnika metodycznego, organizowania warsztatów dla nauczycieli i – jako działanie podstawowe – odpowiednie przygotowanie własnych studentów do przyszłej pracy nauczycieli i animatorów polskiej kultury na Ukrainie.

Niekonwencjonalne formy zajęć. Jest ich kilka. Po pierwsze – oparte na zasadach programu kulturowego i metodyki kulturowej (jako formie metodyki zadaniowej) praktyki „źródłoznawcze” po I roku studiów, kiedy to studenci chodzą po mieście, robią zdjęcia, przeprowadzają wywiady, szukają w bibliotekach i Internecie różnych informacji, przygotowują zabawy, piosenki, prezentacje, a nawet filmy. Wszystkie te zadania oparte są na tekstach literackich twórców związanych ze Lwowem i ziemią lwowską. Drugą niekonwencjonalną formą jest pisanie przez studentów różnych rodzajów tekstów (opowiadań, bajek, wierszy etc.) po praktykach językowych w Polsce (np. we Wrocławiu). Także w ramach nauki dyscyplin językoznawczych studenci piszą kreatywne teksty (np. bajki) związane z zagadnieniami teoretycznymi języka – np. „Bajka o tym, jak pokłóciła się Homonimia z Polisemią”, „Bajka o zaczarowanym królestwie, z którego zniknęły synonimy” etc. Wykonywanie tego typu zadań wymaga inwencji twórczej, umiejętności komunikacyjnych, ale też głębokiej znajomości teorii o funkcjach określonych jednostek językowych. Ścigając się w napisaniu najlepszej bajki, studenci bez przymusu po raz kolejny sięgają po podręczniki, słowniki Internet, aby maksymalnie wykazać się znajomością zagadnienia.
Studenci przygotowują też własne programy artystyczne oparte na tekstach współczesnej kultury polskiej.

  Nasza Katedra tradycyjnie na wiosnę organizuje egzaminy certyfikatowe z języka polskiego jako obcego. Współpracuje z wielu ośrodkami naukowymi i naukowo-dydaktycznymi w Polsce i ze środowiskami polskimi na Ukrainie. W latach 2008-2009 odbyła się pierwsza na Ukrainie edycja Podyplomowych Studiów Kwalifikacyjnych Nauczania Kultury Polskiej i Języka Polskiego jako Obcego, zorganizowana we współpracy z Uniwersytetem Śląskim w Katowicach. Zasiadamy w jury konkursów i przygotowujemy na nie testy (m.in. Olimpiada Literatury i Języka Polskiego, Znaszli ten kraj, Być Polakiem i in.). Nasi studenci zaś biorą udział w konkursach dla studentów (np. ortograficznych) i zasadniczo zawsze wygrywają...

  Tyle obiektywne fakty. A subiektywne odczucia lektora? Jest rewelacyjnie! Jako lektor – który już z niejednego lektorskiego pieca chleb zajadał – mogę to powtarzać wielekroć. Rewelacyjna atmosfera, poczucie sensu działania i tyle do zrobienia, że moich lektorskich czterech lat na pewno braknie! Już zazdroszczę swojemu następcy...

Stowarzyszenie „Bristol” Polskich i Zagranicznych Nauczycieli Kultury Polskiej i Języka Polskiego jako Obcego



02-078 Warszawa, ul. Krzywickiego 34
Sekretariat:
tel. +48 (22) 625-42-53, +48 (22) 625-42-67
fax +48 (22) 625-75-23


Copyright © 2017 Stowarzyszenie „Bristol”
Wszelkie prawa zastrzeżone

 

Nawigacja strony:

 

Organizacyjne: