Wykładowcy na świecie

Andrzej Bobanow: O nauczaniu języka polskiego w Rosji


Polonistyka na Uniwersytecie im. N.Łobaczewskiego w Niżnym Nowogrodzie

     Polonistyka na Uniwersytecie im. N.Łobaczewskiego w Niżnym Nowogrodzie istnieje w ramach slawistyki na wydziale filologicznym. W wymiarze dydaktycznym funkcjonuje jako opcjonalny przedmiot uzupełniający dla studentów kierunków „Filologia rosyjska” oraz „Dziennikarstwo”. Uniwersytet im. N.Łobaczewskiego nie należy do uczelni rosyjskich, realizujących programy studiów na kierunku „Filologia Słowiańska”. Mimo to Uniwersytet im. Łobaczewskiego przez 80 lat swojego istnienia zgromadził pewne doświadczenia w dziedzinie nauczania języków słowiańskich jako obcych oraz w badaniach slawistycznych. Dotyczy to również nauki języka polskiego i badań polonistycznych.
     Warto zaznaczyć, że Uniwersytet im. N.Łobaczewskiego posiada polskie korzenie, gdyż został powołany w roku 1916, zaś jego bazę kadrową stanowiłi ewakuowani do Niżnego Nowogrodu pracownicy Politechniki Warszawskiej. W skład nowopowstałego uniwersytetu wchodził również wydział historyczno-filologiczny, natomiast wśród kierunków na tym wydziale kierunek słowiańsko-rosyjski. Plan studiów na tym kierunku zatwierdzony przez Radę Naukową Uniwersytetu Niżegorodzkiego obejmował takie przedmioty, jak „Wstęp do Słowianoznawstwa”, „Gramatyka Porównawcza Języków Słowiańskich” oraz „Jeden z języków południowosłowiańskich i jeden z zachodniosłowiańskich z historią literatur słowiańskich”. W realizacji tego planu uczestniczyli pracownicy naukowi Uniwersytetu Moskiewskiego (obecnego Uniwersytetu Państwowego im. M.Łomonosowa w Moskwie). Niestety, tradycja slawistyczna została wkrótce przerwana, bo w lipcu 1921 roku wydział historyczno-filologiczny został zamknięty.
     Nowy etap historii slawistyki na Uniwersytecie im. Łobaczewskiego w Niżnym Nowgorodzie (wówczas w Gorkim) zaczyna sie w 1946 roku, kiedy dochodzi do reaktywacji wydziału historyczno-filologicznego. Już w pierwszym roku istnienia reaktywowanego wydziału studenci mogli uczęszczać na fakultatywne lektoraty z języka polskiego i ukraińskiego. W latach 50. na wydziale historyczno-filologicznym Uniwersytetu Państwowego w Gorkim studiowało kilku studentów z Polski, w tym m.in. B.Białokozowicz, obecnie znany badacz literatury rosyjskiej, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, profesor honoris causa Uniwersytetu im. N.Łobaczewskiego w Niżnym Nowgorodzie oraz Uniwersytetu Petersburskiego.
     Badania nad tematyką slawistyczną uwzględniające także problematykę filologii polskiej prowadzili w latach 40.-50. A.Mirtow (uczeń m.in. J.Baudouina de Courtenay), B.Gołowin, A.Jeriomin, G.Krasnow.
     Od lat 60. Rozpoczęto na Uniwersytecie im. Łobaczewskiego naukę języków słowiańskich jako samodzielnych przedmiotów. Zajęcia z języka polskiego prowadzą w tym okresie doc. J.Czumakow i prof. W.Niemczenko. Problematykę polonistyczną poruszał w swoich badaniach także prof. M.Michajłow – z wykształcenia bohemista (ukończył studia na Uniwersytecie im. M.Łomonosowa), ale swobodnie władający także językiem polskim, niemieckim i łużyckimi.
     Od roku 1973 na Uniwersytecie im. Łobaczewskiego istnieje Katedra Historii Języka Rosyjskiego i Słowiańskiego Językoznawstwa Porównawczego, która miała za zadanie zapewnić slawistyczne tło, pozwalające na lepsze rozumienie historii języka rosyjskiego. W ramach realizacji tego zadania katedra ta została odpowiedzialna również za lektoraty z języków słowiańskich. Na czele katedry stanął prof. N.Rusinow, zajęcia ze współczesnego języka polskiego w latach 70.-80. prowadziły najpierw doc. N.Andriejczewa, potem doc. J.Danilina.
     Nowe możliwości dla nauki języków i kultury narodów słowiańskich przyniosło wprowadzenie dwupoziomowego systemu studiów (od roku 1992). W planie studiów o profilu rusycystycznym, na poziomie studiów bakalarskich (licencjackich), zwiększono ilość godzin na dyscypliny slawistyczne. W tym ilość godzin obowiązkowego lektoratu języka słowiańskiego (opcjonalnie polski, czeski lub bułgarski) została zwiększona do 130, natomiast zakończeniem lektoratu w nowym planie juz nie jest zaliczenie, lecz egzamin. Poza tym, pojawiła się możliwość przedłużenia lektoratu o dalsze 68 godzin, gdyż znalazł sie on w planie następnego roku studiów wśród przedmiotów opcjonalnych. Jako opcjonalna dyscyplina na następnym po obowiązkowym lektoracie roku studiów jest oferowana także “Historia literatur słowiańskich” (34 godziny). Z oferty lektoratu języka słowiańskiego jako przedmiotu opcjonalnego mogą teraz skorzystać także studenci innych profili (aktualnie – “Dziennikarstwo” i “Public Relations”, w perspektywie – “Dziennikarstwo telewizyjne”). W tym przypadku nie jest to oczywiście kontynuacja nauki języka, lecz nauka na poziomie dla początkujących.
     Obecnie ilość studentów w tym czy innym wymiarze uczących sie języka polskiego waha sie w granicach 15 – 25 osób.
     Od roku 1992 aż po dzień dzisiejszy naukę języka polskiego prowadzi absolwent Uniwersytetu im. N.Łobaczewskiego doc. Ilja Kuźmin. Swoje kwalifikacje wykładowcy języka polskiego zdobywał na studiach podyplomowych w Moskwie (1993) na kursie “Polonicum” w Warszawie (1994), oraz na kursie metodyki w Instytucie polonijnym UJ (2013). Na zajęciach wykorzystuje m.in. pomoce dydaktyczne własnego autorstwa (wydane przez Uniwersytet im. N.Łobaczewskiego).
     Ponieważ wydział filologiczny Uniwersytetu im. N.Łobaczewskiego jako pierwszy wydział filologiczny w Rosji w roku akademickim 2013/14 uruchomił czteroletnie studia bakalarskie z filologii w całości realizowane jako studia na odległość, docent I.Kuźmin (będący w chwili obecnej także prodziekanem do spraw kształcenia na odległość) opracował odpowiednie elektronicznie sterowane kursy zrealizowane w systemie operacyjnym Moodle. Opracowane w takim formacie kursy języka polskiego służą nie tylko dla nauki studentów przyjętych na program „Filologia na odległość”, lecz także do uaktywnienia uzupełniającej samodzielnej nauki studentów studiów stacjonarnych, półstacjonarnych i zaocznych.

Kontakt
e-mail: Kuzmin I.V. kuzmin_@list.ru

 

Coryright © 2012 Stowarzyszenie „Bristol”
02-078 Warszawa
ul. Krzywickiego 34
tel.: +48 (22) 625-42-53
tel.: +48 (22) 625-42-67
fax: +48 (22) 625-75-23

Projekt i wykonanie: www.kosler.pl