Wykładowcy na świecie

Jiří Muryc, Jana Raclavská: Polonistyka na Uniwersytecie Ostrawskim


Kształcenie w dziedzinie filologii polskiej na poziomie uczelni wyższej ma w Ostrawie długoletnie tradycje. Powstanie Sekcji Polonistyki na Wydziale Pedagogicznym przypada na rok 1962 w ramach Katedry Języków Obcych. Z kolei samodzielna placówka, Katedra Polonistyki i Folklorystyki, powstała w październiku 1990 roku, wydzielając się z Katedry Języków Obcych ówczesnej Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Ostrawie. Po powstaniu Uniwersytetu Ostrawskiego w 1991 roku Katedra Polonistyki i Folklorystyki weszła w skład Wydziału Filozoficznego Uniwersytetu Ostrawskiego i stała się ówcześnie jedyną samodzielną katedrą polonistyki w Republice Czeskiej. W roku 1991 z inicjatywy członków Katedry (przede wszystkim zaś prof. K. D. Kadłubca) powstał także Instytut Badań Etnikum Polskiego z siedzibą w Czeskim Cieszynie. Pracownicy tej placówki zajmowali się przede wszystkim problemami pogranicza z perspektywy historycznej, językowej, socjologicznej i socjolingwistycznej. Instytut Badań ściśle współpracował z ówczesną Katedrą Polonistyki i Folklorystyki, zwłaszcza w dziedzinie badań naukowych. Dalsza zmiana organizacyjna ostrawskiej polonistyki nastąpiła w 1999 roku, kiedy to Katedra Polonistyki stała się jednym z trzech zakładów nowo powstałej Katedry Slawistyki. W skład Katedry Slawistyki wszedł również Instytut Badań Etnikum Polskiego.

Z wyżej wymienionego zarysu zatem wynika tradycyjne powiązanie przede wszystkim z szeroko rozumianymi badaniami pogranicza czesko-polskiego. Do podstawowych zadań ostrawskiego Zakładu Filologii Polskiej niemniej jednak należą również zadania ogólnonaukowe, dydaktyczne oraz zadania o charakterze promocyjno-kulturowym. Z konkretnych działań Zakładu na rzecz popularyzacji języka polskiego w Republice Czeskiej należy wymienić wspieranie Miejscowego Koła Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego w Ostrawie, współpraca z Czesko-Polską Izbą Handlową w Ostrawie, promocja polskiej kultury w szkołach ostrawskich. Członkowie Zakładu byli wraz z dziennikarką i pedagogiem mgr Martyną Radłowską-Obrusník współzałożycielami klubu dyskusyjnego „Stolik Polski”, w ramach którego odbywają się regularne spotkania osób zainteresowanych życiem kulturalnym w Polsce. Trzeba podkreślić, że spotkania te są organizowane całkowicie w czynie społecznym i przeznaczone zarówno dla Czechów, jak i Polaków. Ostrawska polonistyka współpracuje również z polskimi organizacjami, ośrodkami, instytucjami, redakcjami oraz polskimi szkołami na Zaolziu. Zwłaszcza przyjaźnie i pomyślnie się rozwija współpraca z Konsulatem Generalnym RP w Ostrawie.

Obecnie zainteresowania naukowe i główne kierunki pracy badawczej pracowników naukowo-dydaktycznych ostrawskiego Zakładu Filologii Polskiej skupiają się wokół kilka zagadnień. Prowadzone są prace badawcze ukierunkowane między innymi na językoznawstwo historyczne, komparatystykę języka polskiego i czeskiego w ujęciu diachronicznym i synchronicznym, czesko-polską frazeologie i językowy obraz świata, na badania wielokulturowego środowiska Śląska Cieszyńskiego, specyficznych multidyscyplinarnych aspektów życia polskiej mniejszości narodowej, zagadnienia polskiego języka w Republice Czeskiej (status, kontakty języków, bilingwizm, interferencja międzyjęzykowa i kulturowa, dialekty na pograniczu czesko-polskim, język poszczególnych grup społecznych), czesko-polskiej komunikacji w sferze biznesu, porównawczego studium współczesnej polskiej i czeskiej literatury, literatury zaolziańskiej, przekładoznawstwa oraz nauczania języka polskiego w czeskim środowisku.

Pracownicy ostrawskiego ośrodka współpracują z odpowiednimi katedrami i zakładami badawczymi czeskich, polskich oraz innych uniwersytetów europejskich (współpraca ta rozwija się pomyślnie przede wszystkim z ośrodkami polonistycznymi w Katowicach, Opolu, Wrocławiu, Krakowie, Poznaniu, Gdańsku, Częstochowie, Bielsku-Białej, Wilnie, m.in. także w ramach programu Erasmus). Wynikiem współpracy naukowo-dydaktycznej są liczne międzynarodowe konferencje, badania i publikacje naukowe (w tym od kilkunastu lat regularnie wydawany rocznik „Studia Slavica”, który w 2010 r. znalazł się na liście pism recenzowanych krajowej „Rady ds. Badań Naukowych, Rozwoju i Innowacji”). Znacznym zainteresowaniem cieszyły się także rocznicowe, cykliczne konferencje naukowe, poświęcone polskim noblistom i ich dorobkowi literackiemu oraz cykliczne konferencje „Paremie narodów słowiańskich”. W pracach naukowych i programach grantowych uczestniczą również doktoranci i studenci, którzy prezentują wyniki swych badań na corocznie organizowanych międzynarodowych konferencjach studenckich i doktoranckich „Slavica Iuvenum”.

W zakresie dydaktyki Zakład Polonistyki realizuje kształcenie na poziomie studiów 1. stopnia (licencjackim), 2. stopnia (magisterskim) oraz studia doktorskie na kierunku Język polski. Wielkim zainteresowaniem cieszą się również dwustopniowe lektoraty języka polskiego – pierwszy stopień dla początkujących, drugi dla zaawansowanych, które katedra proponuje wszystkim zainteresowanym studentom uczelni. Ostrawskiej polonistyce przysługują również prawa nadawania stopniów doktora habilitowanego oraz profesora.

Struktura studiów:

kierunki studiów stopnia licencjackiego – stacjonarne:
  • Język polski i literatura (studia jednokierunkowe)
  • Język polski i literatura (studia dwukierunkowe)

kierunki studiów stopnia licencjackiego – niestacjonarne:
  • Język polski w sferze biznesu (studia jednokierunkowe)

kierunki studiów stopnia magisterskiego – stacjonarne:
  • Język polski i literatura (studia jednokierunkowe)
  • Język polski i literatura (studia dwukierunkowe)
  • Nauczanie języka polskiego w szkołach średnich (studia dwukierunkowe, nauczycielskie)
  • Język polski w praktyce przekładowej (studia jednokierunkowe)

studia doktorskie (Ph.D.) – stacjonarne i niestacjonarne:
  • Język polski

Pracownicy Zakładu w 2014 r.:

prof. dr hab. Mieczysław Balowski
prof. PhDr. Marta Pančíková, CSc.
doc. PhDr. Irena Bogoczová, CSc.
doc. PhDr. Eva Mrhačová, CSc.
doc. PaedDr. Jana Raclavská, Ph.D.
PhDr. Urszula Kolberová, Ph.D.
PhDr. Simona Mizerová, Ph.D.
PhDr. Jiří Muryc, Ph.D.
Mgr. Michal Przywara
Mgr. Martyna Radłowska-Obrusník
Mgr. Štěpánka Velčovská
Mgr. Petr Vidlák, Ph.D.

Pierwsze lat ostrawskiej polonistyki są związane przede wszystkim z postaciami prof. PhDr. Karola Daniela Kadłubca, DrSc. oraz doc. PhDr. Jana Korzennego, CSc. Należy jednak wspomnieć także innych zasłużonych pracowników, związanych z ostrawską placówką, to m.in. (w kolejności alfabetycznej): prof. PhDr. Jiří Damborský, DrSc., dr Romuald Grzesiak, PhDr. Kazimierz Kaszper, Mgr. Halina Klimsza, prof. dr hab. Jan Malicki, PhDr. Zofia Matysková, CSc., doc. RNDr. Tadeusz Siwek, CSc., dr Dariusz Tkaczewski.

W uznaniu zasług w szerzeniu polskiej kultury i oświaty za granicą został Zakładowi Polonistyki Uniwersytetu Ostrawskiego w roku 2006 nadany „Dyplom“ przyznawany przez Instytut Kształcenia Cudzoziemców „Polonicum” Uniwersytetu Warszawskiego.

Szczegóły: http://ff.osu.cz/ksl/ oraz http://www.osu.cz

 

Coryright © 2012 Stowarzyszenie „Bristol”
02-078 Warszawa
ul. Krzywickiego 34
tel.: +48 (22) 625-42-53
tel.: +48 (22) 625-42-67
fax: +48 (22) 625-75-23

Projekt i wykonanie: www.kosler.pl