Wykładowcy na świecie

Lidia Romaniszyn-Ziomek: Język polski w Lizbonie


     Lektorat języka polskiego w Lizbonie ma długą tradycję. Został założony przez prof. Franciszka Ziejkę, który w 1979 roku przyjechał do stolicy Portugalii, by po raz pierwszy nauczać języka polskiego i przybliżać Portugalczykom polską kulturę.
     Obecnie lektorat prowadzony jest przez Centrum Języków i Kultur Słowiańskich (Centro de Linguas e Culturas Eslavas), działające na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu w Lizbonie (FLUL). Oprócz języka polskiego, studenci mogą uczyć się tu także innych języków słowiańskich: rosyjskiego, czeskiego, słoweńskiego i bułgarskiego. Mają także możliwość uczestniczenia w wykładach z zakresu literatur słowiańskich, w których literatura polska znajduje osobne miejsce.
     Centrum powstało z inicjatywy jednej z polskich lektorek – Beaty Cieszyńskiej. Także dzięki niej od 2006 roku organizowane są tu międzynarodowe cykliczne konferencje iberyjsko-słowiańskie, we współpracy z centrum luzofońskim CLEPUL, oraz działa stowarzyszenie zajmujące się badaniami iberyjsko-słowiańskimi CompaRes. Działalność tutejszych instytucji stanowi pomoc edukacyjno-dydaktyczną dla studentów – ostatnio wydana została dwujęzyczna antologia wierszy Wisławy Szymborskiej pod redakcją Beaty Cieszyńskiej.

Lektorki z Centrum Języków i Kultur Słowiańskich


     Język polski cieszy się w Lizbonie dużym zainteresowaniem. Grupy rozpoczynające naukę są oczywiście najliczniejsze, jednak niewielu studentów dochodzi do poziomu średnio zaawansowanego i zaawansowanego. Zwykle jest to około dziesięciu osób, które pokonały zawiłości gramatyczne, by swobodnie komunikować się z rodziną lub przyjaciółmi. Bowiem większość studentów to Portugalczycy, którzy uczą się polskiego ze względu na żonę lub dziewczynę z Polski. Zazwyczaj są to osoby pracujące, dlatego kurs odbywa się w późnych godzinach wieczornych i kończy się dopiero przed 22:00.
     Obecnie prowadzone są trzy grupy na trzech różnych poziomach. Każda z nich odbywa zajęcia dwa razy w tygodniu po dwie godziny zegarowe. Trzeba zaznaczyć, że kurs polskiego jest bezpłatny, co dodatkowo przyciąga chętnych z całej Lizbony.

Studenci w trakcie zajęć z języka polskiego

Bardzo przydatna biblioteczka


     Wyposażenie Uniwersytetu pozwala korzystać z dobrodziejstw nowoczesności, jednakże w wielu salach brakuje odpowiedniego sprzętu, który często lektor musi sam przynieść lub wypożyczyć od zaprzyjaźnionych osób. Nie ma też osobnych pracowni do nauki języka, które ułatwiałyby korzystanie z pomocy dydaktycznych. Dodatkowym utrudnieniem w pracy lektora może być nieznajomość języka portugalskiego. O ile w wielu sytuacjach można poradzić sobie za pomocą angielskiego, tak w sprawach administracyjnych na uczelni trzeba zdać się na dobrą wolę koleżanek z Uniwersytetu lub pomoc studentów. Niestety nie można też liczyć na angielską wersję formularzy nawet w urzędach czy bankach.
     Lektor ma do dyspozycji dość duży zbiór książek i pomocy dydaktycznych, gromadzonych przez lata przez kolejnych nauczycieli z Polski. Znacząco do poszerzenia księgozbioru, a nade wszystko do wyposażenia Centrum w stosowny sprzęt, przyczyniła się Fundacja Semper Polonia, dzięki której można korzystać chociażby z drukarki i kserokopiarki z polskimi napisami (co może niezmiernie ucieszyć lektora gubiącego się w portugalskich komendach i instrukcjach).

Tablica Fundacji Semper Polonia oraz tablice gramatyczne


     Lektorat języka polskiego na Uniwersytecie w Lizbonie wspierany jest przez działalność Polskiej Ambasady. Organizowane są liczne imprezy i wystawy promujące język i kulturę polską. W najbliższym czasie otwarta zostanie wystawa poświęcona Julianowi Tuwimowi, w maju natomiast odbędzie się międzynarodowa konferencja organizowana przez CLEPUL we współpracy z Centrum Języków i Kultur Słowiańskich: Kultury iberyjskie i słowiańskie w kontaktach i porównaniach. Od misji do mesjanizmu (?). Jest ona co roku centralnym wydarzeniem Tygodnia Iberyjsko-Słowiańskiego na FLUL i towarzyszą jej: wystawa tematyczna, okrągły stół oraz wieczór poetycki. Wezmą w niej udział także studenci języka polskiego, którzy zaprezentują polskie wiersze i wysłuchają wykładów badaczy z Polski.
     Mimo że atmosfera na Uniwersytecie jest bardzo przyjazna i spotkać tu można wielu pomocnych ludzi, lektor musi działać samodzielnie – począwszy od poszukiwania mieszkania na własną rękę i załatwiania spraw urzędowych, po sprawy studenckie i administracyjne, które przy nieznajomości języka bywają bardzo uciążliwe. Trzeba jednak podkreślić, że życzliwość Portugalczyków jest niezwykła, a ich niespieszne podejście do wielu kwestii sprawia, że, przy sporej dozie cierpliwości, można ostatecznie wszystko pomyślnie załatwić.
     Wszelkie trudności w pracy wynagradza na pewno portugalski klimat. Jeśli zdania co do urokliwości Lizbony bywają podzielone (większość jest jednak zachwycona), to wszyscy zgodzą się z tym, że słońce w Portugalii jest zupełnie wyjątkowe. Do późnej jesieni można cieszyć się widokiem kwitnących drzew i krzewów, a temperatury bywają wciąż bardzo wysokie nawet w listopadzie. Sprzyja to nocnemu życiu, które toczy się na ulicach Lizbony. Późnym wieczorem słychać dochodzącą z wielu miejsc muzykę i oczywiście kojarzące się z Portugalią fado.

 

Coryright © 2012 Stowarzyszenie „Bristol”
02-078 Warszawa
ul. Krzywickiego 34
tel.: +48 (22) 625-42-53
tel.: +48 (22) 625-42-67
fax: +48 (22) 625-75-23

Projekt i wykonanie: www.kosler.pl