Wykładowcy na świecie

Li Yinan: W Pekinie można studiować język polski


Katedra Języka Polskiego Języków Obcych w Pekinie

     Pekiński Uniwersytet Języków Obcych słynie z największej ilości języków obcych oferowanych studentom wśród wszystkich chińskich uczelni. W tej chwili studenci PUJO mogą uczyć się 49 różnych języków z całego świata. Na Wydziale Języków i Kultur Europejskich wykłada się 21, tak zwanych mniej popularnych, języków europejskich. Na tej uczelni można w tej chwili uczyć się wszystkich oficjalnych języków Unii Europejskiej.
     PUJO odgrywa ważną rolę w wymianach edukacji między Chinami a Polską, bo właśnie tutaj istnieje najstarsza polonistyka w Chinach. Kształcenie polonistów w Chinach rozpoczęło się na początku lat pięćdziesiątych XX wieku. W roku 1950, czyli niecały rok po powstaniu Chińskiej Republiki Ludowej i nawiązaniu stosunków dyplomatycznych między ChRL a Polską, pierwsza siedmioosobowa grupa stypendystów chińskich została wysłana do Polski na studia na różnych kierunkach. Wśród nich był Xiao Huimin, który po powrocie do kraju został pierwszym wykładowcą języka polskiego w Chinach.
     Pierwszym wykładowcą chińskim był właśnie Xiao Huimin, a współpracował z nim lektor z Polski, Leszek Cyrzyk. Pierwsza grupa studentów liczyła 20 osób, wśród nich był student Cheng Jizhong. Został on później wykładowcą i przez wiele lat był kierownikiem Katedry Języka Polskiego.

     Dydaktyka
     Pekińska polonistyka istnieje obecnie jako jedna z dwóch najstarszych katedr na Wydziale Języków i Kultur Europejskich Pekińskiego Uniwersytetu Języków Obcych. Studenci są wybierani na egzaminach ogólnokrajowych wstępnych na wyższą uczelnię, tzw. Gaokao. Ze względu na bardzo małą liczbę naboru, konkurencja między potencjalnymi kandydatami na studia polonistyczne jest coraz silniejsza. Czasami zdarza się, że na jedno miejsce zgłasza się ponad 20 osób. Ogólnie biorąc, tych, którzy zostali przyjęci na te studia można zaliczyć do grupy elitarnej wśród ich rówieśników. Zaczynając studia na PUJO studenci mają już opanowany co najmniej jeden język obcy, w zdecydowanej większości przypadków, to język angielski.
     Studenci uczą się języka polskiego od samego początku, czyli potocznie mówiąc „od zera”. Studia polonistyczne na Pekińskim Uniwersytecie Języków Obcych, tak jak prawie wszystkie inne kierunki humanistyczne w Chinach, trwają 4 lata. W toku studiów, prawie wszyscy studenci mają okazję chociaż jeden raz wybrać się do Polski na roczny kurs językowy. Ma to miejsce najczęściej na drugim lub trzecim roku studiów. Studenci mogą korzystać ze stypendiów ustalonych według umowy międzyrządowej między Chinami a Polską. Studenci mogą także liczyć na miejsca stypendialne na kurs letni udzielone przez poszczególne uczelnie polskie w ramach projektu „Polski dla najlepszych”.
     Program nauczania polonistyki pekińskiej przewiduje ok. 1900 godzin lekcyjnych z przedmiotów związanych z językiem polskim. Obejmuje on takie przedmioty, jak: lektorat języka polskiego, gramatykę języka polskiego, konwersację, słuchanie, czytanie prasy polskiej, tłumaczenie, wiedzę o Polsce, historię i kulturę Polski, historię literatury polskiej, pisanie itp. Z wymienionych przedmiotów wynika, że można podzielić je na dwie grupy: przedmioty kształcące umiejętności językowe (czyli sprawności językowe) i przedmioty przekazujące wiedzę ogólną. Do nauki języka polskiego stosuje się zarówno polskie, jak i chińskie podręczniki.
     Od 2007 r. studenci polonistyki pekińskiej dobrowolnie uczestniczą w egzaminach certyfikatowych poświadczających znajomość języka polskiego jako obcego. 21-22 listopada br. 12 osób uczestniczyło właśnie w tym egzaminie na poziomie B2. Dotychczas liczba zdających ten poziom nie była aż tak wysoka. Można się tutaj chwalić faktem, że dwie studentki zdobyły oceny bardzo dobre i najwyższe punkty wśród uczestników bieżącej sesji egzaminacyjnej. Przykłady te w pewnym stopniu ilustrują poziom kształcenia tego ośrodka.
     W ostatnich latach przywiązujemy coraz większą wagę do tego, żeby nasi absolwenci w późniejszych karierach zawodowych nie byli traktowani wyłącznie jako tłumacze. Z naszego punktu widzenia, obok umiejętności językowych powinni jeszcze zdobyć w czasie studiów jak najszerszy zakres wiedzy. A więc tak, jak studenci innych kierunków językowych PUJO, nasi studenci podczas studiów mają kilka możliwości. To znaczy, obok polonistyki mogą prowadzić drugie studia.
     W najlepszym przypadku, student polonistyki kończąc studia może posiadać trzy świadectwa: 1) dyplom licencjacki filologii polskiej jako główny dyplom, 2) certyfikat ósmego stopnia znajmości języka angielskiego, co poświadcza, że ich poziom znajomości języka angielskiego jest przybliżony do absolwentów anglistyki, 3) a trzeci dyplom może być zdobyty na takich kierunkach jak: International Business, prawo, stosunki międzynarodowe.
     Posiadając dwa lub trzy wyżej wymienione dyplomy, studenci stają się bardzo konkurencyjni na rynku pracy. W ostatnich latach absolwenci polonistyki stają się coraz bardziej poszukiwani w Chinach. Za dawnych czasów absolwenci nasi byli głównie zatrudnieni przez MSZ, Ministerstwo Handlu, Ministerstwo Kultury oraz inne instytucje państwowe. Natomiast w ostatnich latach coraz więcej chińskich czy polskich firm zgłasza się do nas z prośbą o zatrudnienie absolwentów.
     Od 1990 r. Katedra Języka Polskiego PUJO zaczęła kształcić magistrów. Studia w Chinach są podzielone na trzy etapy: licencjacki i magisterski oraz doktorancki. Ten drugi etap na polonistyce trwa dwa i pół roku. Coraz więcej studentów kończąc studia licencjackie, chce kontynuować kształcenie na studiach magisterskich. Od kilku lat Katedra Języka Polskiego zaczęła eksperymentalne przedsięwzięcie związane z kształceniem polskich studentów, którzy skończyli sinologię i studiują u nas na kierunku tłumaczeniowym.
     W roku 1998 Katedra Języka Polskiego została uprawniona przez Państwowy Komitet ds. Stopni Naukowych do rekrutacji doktorantów i w 1999 r. przyjęła pierwsze dwie osoby na studia doktoranckie. Profesor Yi Lijun jest pierwszym i jak do tej pory jedynym promotorem doktorantów Katedry. Do chwili obecnej wypromowała już trzech doktorów.

     Praca naukowa
     Pekińska polonistyka posiada niezwykłą tradycję badań naukowych. Najważniejsze sfery badań to literaturoznawstwo, jezykoznawstwo i kulturoznawstwo. W tej dziedzinie wzorcem dla nas wszystkich niewątpliwie jest pani profesor Yi Lijun.
     Pani Profesor Yi Lijun urodziła się 4 grudnia 1934 r. w powiecie Huang Gang, prowincji Hu Bei. W latach 1954-1960 Yi Lijun studiowała na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Warszawskiego. 6 lat studiów w Polsce dało jej solidne podstawy języka polskiego. W 1962 roku zaczęła pracować w Pekińskim Instytucie Języków Obcych (dzisiejszy Pekiński Uniwersytet Języków Obcych) i pracuje tutaj do dziś.
     W 1976 r., po dziesięcioletniej przerwie, jako pierwsza książka w całym kraju z literatury obcej, został wydany przekład III części Dziadów Adama Mickiewicza pióra Profesor Yi Lijun. Książka ta nie tylko była początkiem późniejszej pracy tlanslatorskiej Pani Profesor Yi Lijun, dała również początek ogromnemu rozkwitowi tłumaczenia zagranicznej literatury w całych Chinach.
     Od tego momentu, Prof. Yi Lijun w swym dorobku translatorskim ma już ogromną ilość przekładów literatury polskiej, m.in.: Dziady Adama Mickiewicza (1976), Sława i Chwała J. Iwaszkiewicza (we współpracy z Pei Yuanin, 1986), Wybór poezji polskiej XX wieku (1992), Krzyżacy H. Sienkiewicza (we współpracy z Zhang Zhenhui, 1996), Ogniem i Mieczem H. Sienkiewicza (we współpracy z Yuan Hanrong, 1997), Pan Tadeusz (we współpracy z Lin Hongliangiem, 1998), Potop H. Sienkiewicza (we współpracy z Yuan Hanrong, 2001), Prawiek i inne czasy O. Tokarczuk (we współpracy z Yuan Hanrong, 2003), Ferdydurke W. Gombrowicza (we współpracy z Yuan Hanrong, 2003), Dom dzienny,dom nocny O.Tokarczuk (we współpracy z Yuan Hanrong, 2007), itp.
     Oprócz wyżej wymienionych ogromnych dzieł przetłumaczyła też wiele nieco krótszych utworów. Dzięki ciężkiej i owocnej pracy Pani Profesor Yi Lijun oraz jej kolegów, a przede wszystkim jej mężowi-profesorowi Yuan Hanrong, chińscy czytelnicy po raz pierwszy mogli czytać powyższe polskie arcydzieła literackie przetłumaczone wprost z języka polskiego.
     Dorobek Prof. Yi Lijun jest wysoko ceniony przez Polskę i Chiny. Pani Yi Lijun dwukrotnie została uhonorowana, w roku 1984 i 1997, polskim odznaczeniem „Zasłużony dla kultury polskiej”. W roku 1995 otrzymała tytuł „Wzorowy nauczyciel miasta Pekinu”. W roku 2000 prezydent RP odznaczył ją „Krzyżem Kawalerskim Orderu Zasługi RP”, zaś w 2004 minister Edukacji Narodowej i Sportu RP „Medalem Komisji Edukacji Narodowej”. Również w 2004 roku Zarząd Główny Ogólnochińskiego Stowarzyszenia Tłumaczy uhonorował panią Yi tytułem „Senior Zawodu Tłumacza Literatury Obcej”.
     W roku 2007 otrzymała także tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Gdańskiego za ‘oryginalność sposobu prezentacji literatury polskiej w Chinach poprze heroiczną pracę translatorską, wychowanie wielu pokoleń chińskich polonistów i wzorcową działalność organizacyjną w zakresie współpracy naukowej z polskimi ośrodkami akademickimi. W roku 2008 nominowana prze Marszałka Senatu RP otrzymała honorowy tytuł „Ambasadora Polszczyzny ” przyznany przez Radę Języka Polskiego przy Prezydium Polskiej Akademii Nauk za wieloletnie krzewienie jezyka polskiego i literatury polskiej w Chinach.
     Obok pani profesor Yi Lijun, inni pracownicy tutejszej polonistyki również prowadzą aktywnie działania badaniowe i tłumaczeniowe. Pan Profesor Li Jintao, obecny kierownik Katedry Języka Polskiego już w latach dziewięćdziesiątych wydał czterotomowy chiński podręcznik języka polskiego. Opracował również pierwszą gramatykę języka polskiego w języku chińskim.
     Profesor Zhao Gang jako dziekan Wydziału Języków i Kultur Europejskich od wielu lat zajmuje się badaniem i tłumaczeniem literatury polskiej. Wydał m.in. monologię Naturalizm w literaturze polskiej, przekład Solaris i A wszystko przez Faraona oraz serię wierszy Cz. Miłosza.

     Współpraca międzynarodowa
     Katedra Języka Polskiego PUJO od samego początku swego istnienia jest świadoma, że pełni nie tylko funkcję instytucji prowadzącej dydaktykę i badania naukowe, ale jest także centrum promocji kultury polskiej. Działania promujące język i kulturę polską są wpisane w pracę lektorów języka polskiego, którzy przybywają tutaj, do Pekinu, by upowszechniać „polskość” i by edukować kolejne pokolenia chińskich studentów. Dzięki efektywnej pracy polskich lektorów i ich współpracy z chińskimi dydaktykami studenci mają gwarancję uzyskania rzetelnej wiedzy i umiejętności.
     W ostatnich latach polonistyka pekińska przywiązuje szczególną wagę do wzmocnienia współpracy z ambasadą RP w Chinach, z polskimi uczelniami i instytucjami kulturowo-edukacyjnymi i innymi ośrodkami polonistycznymi w rejonie wschodniej Azji, zdając sobie sprawę, że bez aktywnej współpracy polonistyka pekińska nie będzie dobrze się rozwijać.
     Ambasada RP w Chinach od wielu lat utrzymuje wspaniałe kontakty i współpracę z PUJO. Ambasada pomaga Katedrze w ustaleniu kandydata na lektora języka polskiego, nawiązaniu kontaktów z różnymi polskimi uczelniami, pomaga wykładowcom katedry w uzyskaniu różnych rodzajów wsparcia ze strony polskiej.
     Wspólnie z ambasadą organizuje różne imprezy sprzyjające rozpowszechnianiu kultury polskiej w Chinach. Można wymienić kilka z nich: konferencja z okazji dwusetnej rocznicy urodzin A. Mickiewicza, konferencja poświęcona twórczości Władysława Reymonta, wieczór poezji Mickiewiczowskiej, Dni Kultury Polskiej na PUJO, wieczór poezji Herberta z okazji Roku Herberta, wystawa poświęcona życiu i twórczości Józefa Konrada z okazji 150-tej rocznicy urodzin, seminarium i wystawa poświęcone setnej rocznicy urodzin Czesława i Miłosza, która odbyła się kilka dni temu.
     Między Pekińskim Uniwersytetem Języków Obcych a Uniwersytetami Warszawskim, Łódzkim, Jagiellońskim, Gdańskim oraz Uniwersytetem Śląskim w Katowicach istnieją umowy o współpracy międzyuczelnianej. W ostatnich latach wymiany między katedrą PUJO, a polskimi wyższymi uczelniami są bardzo ożywione. Katedra często ma okazję gościć u siebie profesorów, dziekanów i rektorów polskich uczelni. A pracownicy katedry dość często też jeżdżą do Polski na różne konferencje, wykłady, uroczystości itp.
     Współpraca z polskimi uczelniami odbywa się w następujących dziedzinach:
  1. wspólne projekty naukowe: np. wspólnie z naukowcami Wydziału Filologii Uniwersytetu Łódzkiego zdobyliśmy dwa projekty Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego i wydaliśmy już dwie książki, obydwa projekty zdobyły nagrody Rektora UŁ,
  2. uczestnictwo w konferencjach,
  3. publikacja prac naukowych,
  4. wysyłanie studentów,
  5. wykłady,
  6. Instytut Konfucjusza.
     W ostatnich latach zaczynamy również ściśle współpracować z innymi ośrodkami polonistycznymi we wschodniej Azji. W 2007 roku po raz pierwszy uczestniczyliśmy w obchodach dwudziestolecia istnienia polonistyki seulskiej w Korei Południowej. W 2009 roku odbyła się pierwsza konferencja akademicka polonistyk wschodnioazjatyckich - Chiny, Japonia, Korea. Wtedy postanowiliśmy utworzyć stosunkowo stabilny mechanizm współpracy, SPTK - Spotkanie Polonistyk Trzech Krajów Chiny, Japonia, Korea. W czerwcu 2010 roku w Pekinie odbyła się druga konferencja SPTK, na której byli przedstawiciele z tych trzech krajów, a także przedstawiciele Mongolii i profesorowie z Polski.
     Współpracujemy efektywnie z instytucjami promocji kultury polskiej na świecie. Instytut Adama Mickiewicza w Warszawie przysyła nam książki, a także udzielił mojej koleżance wsparcia, przyznając pani Li Yinan miejsce na praktykę u siebie. Niedawno dyrektor IAM (Paweł Potoroczyn) złożył wizytę na PUJO. Podobnie pomyślnie układa się współpraca z Instytutem Książki. Dyrektor IK Gauden uczestniczył w konferencji SPTK w 2010 w Pekinie, w 2011 roku Profesor Zhao Gang wybrał się do Krakowa na zaproszenie IK na cały miesiąc, by realizować jeden z projektów naukowych.
     Podsumowując, polonistyka pekińska aktywnie prowadzi współpracę i wymianę ze stroną polską, kształci coraz więcej znawców języka i kultury polskiej, aktywnie promuje kulturę w Chinach. Te kontakty i wymiany są korzystne dla obu stron. Dzięki nim mamy coraz wyższy poziom kształcenia, coraz więcej dorobków naukowych i coraz większy prestiż. Rośnie także moc języka polskiego w Chinach, a kultura i literatura polska mają coraz szerszy zakres odbiorców w Państwie Środka.
     Te wspólne działania mające na celu pogłębianie współpracy chińsko-polskiej są szczególnie cenne w dzisiejszych czasach. Pozwalają szerzej i bardziej panoramicznie spojrzeć na dorobek cywilizacyjny dwóch ważnych kultur chińskiej i europejskiej, które ważnym patronem jest przecież Polska. W dzisiejszej dobie, powinniśmy w bardzo otwarty sposób prowadzić edukację, budując dialog oraz umiejętnie wznosić mosty ponad różnicami kulturowymi. Tylko tego rodzaju otwartość zbuduje przyjazny grunt między narodami.

 

Coryright © 2012 Stowarzyszenie „Bristol”
02-078 Warszawa
ul. Krzywickiego 34
tel.: +48 (22) 625-42-53
tel.: +48 (22) 625-42-67
fax: +48 (22) 625-75-23

Projekt i wykonanie: www.kosler.pl