Przeczytane/Polecane

Ja i mój świat. Program i pomoce do nauczania języka polskiego jako obcego/drugiego dzieci w wieku przedszkolnym. Część A i B Beata Katarzyna Jędryka


  Książka „Ja i mój świat. Program i pomoce do nauczania języka polskiego jako obcego/drugiego dzieci w wieku przedszkolnym. Część A i B” Beaty Katarzyny Jędryki została wydana przez Fundację Nauki Języków Obcych „Linguae Mundi”. Publikacja powstała w ramach projektu „Mama, tata i ja... Edukacja językowo-kulturowa imigrantów: przedszkolaków i ich rodziców wyrównaniem szans edukacyjnych i wspieraniem w procesie integracji (45/9/EFI/2012)”, współfinansowanego przez Europejski Fundusz na rzecz Integracji Obywateli Państw Trzecich oraz budżet państwa.
  Jak zauważa Jędryka, „na przełomie XX i XXI wieku odnotowano wzrost napływu emigrantów z różnych zakątków świata do Polski” (Jędryka, s. 9). Wśród nich są również dzieci, stąd potrzeba opracowywania pomocy dydaktycznych do nauki języka polskiego jako obcego przeznaczonych dla najmłodszych. Autorka zdaje sobie sprawę z tego, że świat dziecka, które nie zna oficjalnego języka obowiązującego w danym kraju, musi zostać uporządkowany na nowo. W poznawaniu rzeczywistości znajomość języka umożliwia mu pełny rozwój i pomaga osiągnąć sukces edukacyjny. Ponadto, kontynuuje we wstępie Jędryka, „okres przedszkolny jest najistotniejszym momentem w rozwoju każdego człowieka, ponieważ w tym czasie kształtuje się jego system wartości. Dziecko w sposób sformalizowany zaczyna się uczyć oraz wchodzi w interakcje z rówieśnikami. Do tego niezbędny jest język jako narzędzie łączące mikroświat dziecka z makroświatem dorosłym” (Tamże).
  Program składa się z dwóch części – A i B. Pierwsza jest przeznaczona dla dzieci w wieku dwóch i trzech lat lub starszych, które dopiero zaczynają naukę języka polskiego. Odbiorcami części drugiej powinni być uczniowie, którzy minimum przez rok uczęszczali do polskiego przedszkola. Warto podkreślić konsekwencję autorki w planowaniu cyklu lekcji – część B stanowi rozszerzoną kontynuację poprzedniej, realizującej tę samą tematykę, np. w części A dziecko poznaje nazwy zwierząt, z kolei w części B powtarza tę leksykę (karta pracy „Moje zoo”). Każda z nich została podzielona na piętnaście modułów, np. „To jestem ja, a to jesteś ty”, „Czas na zabawę”, „Świat zwierząt” (ścieżka A), „Jestem sobie przedszkolaczek”, „Bezpieczeństwo”, „Moje ogrodnicze plony” (ścieżka B). Wyodrębnione cele ogólne i szczegółowe, a także sprawności i środki językowe, które dzieci powinny przyswoić po zakończeniu cyklu edukacyjnego, są ważnymi wskazówkami dla nauczyciela (zwłaszcza początkującego) oraz świadczą o rzetelnym opracowaniu programu przez Jędrykę. Katalog tematyczny, zawarty w treściach nauczania, powstał w oparciu o badania autorki (jego podstawą stał się „Katalog pól semantycznych”). Jego zaletą jest możliwość modyfikowania tematów w zależności od potrzeb grupy, co pozwala nauczycielowi na opracowywanie dodatkowych zagadnień, rozszerzając tym samym zakres lekcji. Autorka wyszczególnia również takie katalogi, jak: zagadnień gramatyczno-syntaktycznych, fonetyczny, zagadnień realioznawczych oraz funkcjonalno-pojęciowych. Przejrzyste wyodrębnienie zakresu umiejętności w treściach nauczania, które nabywa uczeń podczas cyklu edukacyjnego, umożliwia nauczycielowi w taki sposób zaplanować zajęcia, aby w pełni skoncentrować się na danym zagadnieniu.
  Realizacja treści dydaktycznych dla obu części obejmuje dziewięćdziesiąt godzin lekcyjnych (dla każdej z nich po czterdzieści pięć godzin). Jeden moduł jest realizowany przez trzy jednostki lekcyjne i zawiera zagadnienia leksykalne, gramatyczno-syntaktyczne oraz realioznawcze. Zwłaszcza te ostatnie zasługują na szczególną pochwałę, ponieważ odnoszą się do świata dziecka – najmłodsi poznają polską rzeczywistość poprzez ilustracje, piosenki oraz filmy animowane takie, jak: „Miś Uszatek” czy „Bolek i Lolek”.
  Karty pracy, dołączone do publikacji, odnoszą się zarówno do części A, jak i B. Jeden zestaw zawiera sześćdziesiąt pięć kart – czterdzieści pięć odpowiada poszczególnym jednostkom lekcyjnym, natomiast pozostałe stanowią podstawę indywidualnej pracy rodziców z dzieckiem w domu. Każda z nich została opatrzona tytułem, np. „Jestem u dentysty” czy „Gdzie chodzisz do przedszkola?”. Ich opisy zawarto w scenariuszach, co pozwala nauczycielowi na samodzielne opracowanie jednostki lekcyjnej. Na szczególną uwagę zasługują kolorowe ilustracje, które sprawiają, że uczenie się języka polskiego jest pasjonującą zabawą, dzięki której poznaje się otaczającą rzeczywistość. Podczas pracy z kartami uczniowie uzupełniają brakujące składniki, rysują i podpisują elementy świata przedstawionego (np. „Moje zoo”, część B), dzielą się z innymi własnymi zainteresowaniami (np. „Co lubisz robić?”, część B). Niektóre z nich (np. „To lubię jeść”, część A, „Jak się dziś czujesz?”, część B) można wykorzystać na zajęciach lektoratowych ze starszymi dziećmi.
  Do kogo skierowana jest ta książka? Skorzystają z niej nauczyciele wychowania przedszkolnego, którzy uczą dzieci cudzoziemskie. Może być również przeznaczona dla pozostałych lektorów języka polskiego, ponieważ niektóre karty pracy mogą uatrakcyjnić zajęcia. Książka Jędryki stanowi ciekawą propozycję na rynku publikacji glottodydaktycznych – rzetelnie opracowany program i kolorowe karty pracy znakomicie pokazują, że uczenie się języka polskiego to fascynująca przygoda, którą najmłodsi z pewnością będą chcieli rozpocząć.

Mgr Tomasz Gęsina – wykładowca w Szkolę Języka i Kultury Polskiej, doktorant w Katedrze Literatury Porównawczej Uniwersytetu Śląskiego.

 

Coryright © 2012 Stowarzyszenie „Bristol”
02-078 Warszawa
ul. Krzywickiego 34
tel.: +48 (22) 625-42-53
tel.: +48 (22) 625-42-67
fax: +48 (22) 625-75-23

Projekt i wykonanie: www.kosler.pl