Przeczytane/Polecane

Sztuka to rzemiosło. Nauczyć Polski i polskiego 3, Katowice 2013 pod red. J. Tambor, A. Achtelik


     Sztuka to rzemiosło. Nauczyć Polski i polskiego pod naukową redakcją Jolanty Tambor i Aleksandry Achtelik – to trzecia część podręcznika akademickiego przeznaczonego dla słuchaczy podyplomowych studiów nauczania języka i kultury polskiej oraz studentów filologii polskiej, którzy obrali jako swoją specjalność (czy też specjalizację) glottodydaktykę polonistyczną. Publikacja z całą pewnością okaże się przydatna także wszystkim lektorom języka polskiego czy wreszcie osobom w jakikolwiek inny sposób zaangażowanym w edukację polonistyczną cudzoziemców. Tytuł książki: Sztuka to rzemiosło jest kolejną, równie trafną, wariacją pierwotnego tytułu cyklu, który – przypomnijmy – miał formę pytania: Sztuka czy rzemiosło? ; tytuł drugiego tomu brzmiał Sztuka i rzemiosło. Posłużyły się więc redaktorki przemyślaną operacją logiczno-składniową: wyjściową konstrukcję opartą na alternatywie zastąpiły najprzód koniunkcją, a obecnie implikacją. Podtytuł pozostawiły natomiast w niezmienionej postaci.
     W polecanej przeze mnie trzeciej części wskazanej serii znalazło się 19 artykułów, które – podobnie jak w dwu poprzednich tomach – zostały podzielone tematycznie na kilka grup, a mianowicie: O języku (7 tekstów), O literaturze (4 teksty), O kulturze (5 tekstów) oraz O metodyce (3 teksty). Całość wieńczy odredaktorskie Posłowie przetłumaczone również na język niemiecki. W sumie tom obejmuje 224 strony druku (a byłoby ich z pewnością zdecydowanie więcej, gdyby użyto nieco większej czcionki!). Autorami pomieszczonych w książce szkiców są osoby, które od wielu już lat zajmują się nauczaniem języka polskiego jako obcego oraz upowszechnianiem kultury polskiej wśród obcokrajowców, zarówno w wymiarze praktycznym (jako lektorzy), jak i teoretycznym (jako wykładowcy uniwersyteccy), a zarazem znakomici językoznawcy, literaturoznawcy, kulturoznawcy, muzykolodzy i metodycy. W większości są to pracownicy naukowi Uniwersytetu Śląskiego, choć nie tylko; jak bowiem czytamy w Posłowiu: „Do współtworzenia tomu zostali tym razem zaproszeni także wykładowcy z innych ośrodków akademickich” (s. 221).
     Wszystkie opublikowane artykuły cechuje niezwykle wysoki poziom merytoryczny i metodologiczny, a rozważania teoretyczne splatają się w nich umiejętnie z podejściem praktycznym. W tak krótkiej notce nie sposób oddać bogactwa problematyki podjętej we wszystkich tekstach, dlatego – jako językoznawca – ograniczę się jedynie do wskazania tematów gramatycznych, tj. dotyczących struktury systemu językowego. W Sztuce to rzemiośle znalazły się więc m.in. teksty traktujące o słowotwórstwie w nauczaniu języka polskiego jako obcego: Magdalena Pastuchowa opowiada się za przynajmniej częściowym uwzględnieniem optyki historycznej (etymologii) na zajęciach z języka polskiego jako obcego, a Aleksandra Janowska omawia funkcję prefiksów czasownikowych w kontekście kategorii gramatycznej aspektu. O wadach i zaletach podziału czasowników polskich na trzy lub cztery koniugacje oraz budowie form werbalnych (ze względu na temat fleksyjny oraz strukturę flektywu) pisze Jolanta Tambor. Autorka m.in. rozważa morfologiczny i fonetyczny status elementu -e- w formach 1. i 2. os. lp czasu przeszłego oraz proponuje oryginalną koncepcję dotyczącą budowy flektywu w formach trybu warunkowego, uznając -ł- + -by- za morfem nieciągły, będący znamieniem tegoż trybu (w dotychczasowych ujęciach przyjmowano, że są to dwa odrębne morfemy). Z kolei Mirosława Siuciak z prawdziwym znawstwem opisuje adaptację fleksyjną (głównie rodzajową) wyrazów obcych w dawnej i współczesnej polszczyźnie, zwracając uwagę bodaj na wszystkie aspekty tego zagadnienia oraz omawiając rozmaite czynniki, które decydują o wyborze rodzaju gramatycznego rzeczowników zapożyczonych.
     Tom Sztuka to rzemiosło. Nauczyć Polski i polskiego to książka niezmiernie cenna, gdy idzie o tematykę pomieszczonych w niej szkiców. Podręcznik ten niewątpliwie winien znaleźć się w biblioteczce każdego lektora. Ufać tylko należy, że redaktorki nie zasugerują się symboliczną wartością cyfry 3 i już wkrótce zaproponują kolejny, czwarty tom tej jakże wyśmienitej serii.

dr Marcin Maciołek, Uniwersytet Śląski

 

Coryright © 2012 Stowarzyszenie „Bristol”
02-078 Warszawa
ul. Krzywickiego 34
tel.: +48 (22) 625-42-53
tel.: +48 (22) 625-42-67
fax: +48 (22) 625-75-23

Projekt i wykonanie: www.kosler.pl