Przeczytane/Polecane

Głoski polskie. Przewodnik fonetyczny dla cudzoziemców i nauczycieli uczących języka polskiego jako obcego, Katowice 2012 M.Maciołek, J. Tambor


     Głoski polskie [Katowice 2012] autorstwa Jolanty Tambor i Marcina Maciołka to wyjątkowo kompleksowe opracowanie zawierające cenny Przewodnik fonetyczny dla cudzoziemców i nauczycieli uczących języka polskiego jako obcego oraz Rentgenogramy – tablice zawierające niezwykle pomocne przekroje poprzeczne głosek polskich. W komplecie znaleźć możemy także płytę CD zawierającą materiał wizualno-dźwiękowy prezentujący wymowę głosek polskich w izolacji oraz w przykładowych realizacjach, a ponadto wymowę głosek w parach opozycyjnych prezentowanych zarówno w izolacji, jak i w wyrazach.
     Praca obojga autorów podnosi niezwykle istotną kwestię poprawności fonetycznej w procesie nauczania języka polskiego jako obcego, często marginalizowaną i pomijaną na rzecz poprawności gramatycznej, składniowej i leksykalnej. Dbałość o poprawną i staranną wymowę towarzyszy lekcjom zwykle jedynie na początku nauki języka polskiego, co znajduje zresztą odzwierciedlenie w podręcznikach kursowych, a raczej w braku ćwiczeń fonetycznych nie tylko na kolejnych poziomach nauki, ale nawet już po pierwszej lekcji. Ostatnio pojawiło się wprawdzie kilka pozycji poświęconych „doskonaleniu prawidłowej wymowy polskiej u cudzoziemców uczących się języka polskiego” [tamże s. 7], które to autorzy przywołują. Omawiana pozycja wpisuje się właśnie w ów najnowszy nurt zagadnień związanych z poprawnością fonetyczną, choć badania w tym zakresie były podejmowane przez Jolantę Tambor i Romualda Cudaka już na początku lat 90 i wówczas ukazała się pionierska publikacja Głoski polskie [1993], do której nawiązuje tytuł omawianej pracy.
     W Przewodniku fonetycznym jako pierwszy znajdziemy obszerny rozdział charakteryzujący polszczyznę na tle języków świata w ujęciu konfrontatywnym autorstwa wybitnego specjalisty w dziedzinie fonetyki – Jolanty Tambor. Rozdział omawia specyfikę wymawianiową polszczyzny i wyczerpująco opisuje cechy dystynktywne polskich głosek. Ogromnym walorem tekstu są niezwykle cenne i trafne uwagi i ćwiczenia pozwalające szybko i sprawnie nauczyć cudzoziemców poprawnej wymowy. Zwraca on uwagę na specyficzne trudności wymawianiowe poszczególnych nacji i zawiera informacje, których darmo byłoby szukać w innych pozycjach.
     Kolejny rozdział obojga autorów dotyczy wymowy tzw. nosówek w języku polskim, który to stanowi doskonałe kompendium wiedzy na ten temat.
     Z kolei rozdział Prozodia: akcent i intonacja Marcina Maciołka poświęcony został zagadnieniu akcentu i intonacji w ujęciu konfrontatywnym, ale przede wszystkim zawiera zasady akcentowania poszczególnych grup wyrazowych w języku polskim. Artykuł zawiera także „zasady fonicznego wyróżniania sylaby i intonowania wypowiedzeń w języku polskim” [tamże, s. 8]. Praca ustosunkowuje się także do obserwacji stabilizowana się pierwotnie ruchomego akcentu na drugiej od końca sylabie w języku polskim.
     W przewodniku znaleźć możemy ponadto zbiór ćwiczeń fonetycznych dla cudzoziemców oraz quiz fonetyczny dla nauczycieli języka polskiego jako obcego, który zdecydowanie potrafi zaskoczyć doświadczonego nauczyciela języka polskiego, a wreszcie przykładowy egzamin z podstaw fonetyki i poprawnej wymowy polskiej.
     Na końcu książki znajduje się transkrypcja materiału nagranego na dołączoną płytę.
     Głoski polskie pomimo niewielkiego formatu i zawierają doskonale podaną wiedzę z zakresu fonetyki odzwierciedlającą ogrom wiadomości, jakie posiadają na ten temat autorzy pracy. Wszystkie treści są wzorcowo uporządkowane i syntetycznie przedstawione, a jednocześnie pozycja zawiera wiele cennych uwag, informacji, ciekawostek, a wreszcie rad i pomocnych ćwiczeń. Praca polecana jest zarówno nauczycielom, jak i osobom uczącym się języka polskiego. Może zainspirować logopedów, fonetyków i wszystkich żywo zainteresowanych współczesnym językiem polskim.

dr Maria Czempka-Wewióra, Uniwersytet Śląski

 

Coryright © 2012 Stowarzyszenie „Bristol”
02-078 Warszawa
ul. Krzywickiego 34
tel.: +48 (22) 625-42-53
tel.: +48 (22) 625-42-67
fax: +48 (22) 625-75-23

Projekt i wykonanie: www.kosler.pl