Przeczytane/Polecane

Od przypadka do przypadka, część I. Przewodnik dla cudzoziemców po fleksji imiennej języka polskiego wraz ze zbiorem ćwiczeń Halina Goszczyńska, Mirosława Magajewska


     Od przypadka do przypadka, część I (Przewodnik dla cudzoziemców po fleksji imiennej języka polskiego – wraz ze zbiorem ćwiczeń), autorstwa pań Haliny Goszczyńskiej i Mirosławy Magajewskiej, to opracowanie, które ukazało się drukiem w Wydawnictwie Uniwersytetu Łódzkiego. Nie ulega wątpliwości, że tekst ten może stać się ważną publikacją przedmiotową w obrębie glottodydaktyki polonistycznej. Pomysł na drobiazgowe przedstawienie problematyki fleksji imiennej wydaje się ze wszech miar słuszny i cenny. Z gramatyką opisową obcego języka jest bowiem tak, że ma ona dla cudzoziemców swoje strefy zacienione, przez które bez pomocy lektora, czy dobrej wykładni teoretycznej nie sposób przebrnąć. W przypadku języka polskiego jako obcego są to, obok innych, wszelkie zagadnienia związane z odmianą przez przypadki – zwłaszcza dla użytkowników języków „wolnych od deklinacji”. Ponad wszelką wątpliwość, przydatność książki nie jest jednorodna. Zawsze będzie podyktowana stopniem czyjejś ciekawości. I tu widzę pierwszą wielką zaletę tej pracy. Daje ona możliwość dowiedzenia się, dlaczego konkretne części mowy, w konkretnych użyciach odmieniają się w taki, a nie inny sposób. Jest tu bowiem każdy typ odmiany i każda zasada łączliwości. Trzeba tylko umieć je odszukać. Autorki bardzo się postarały, by to szukanie było maksymalnie ułatwione. Zastosowały najoczywistszy z możliwych porządek rzeczy, czyli porządek gramatyczny. Pamiętać należy jednak, że i on (a może zwłaszcza on) zakłada pewną wiedzę zastaną adresata. Stąd moje wcześniejsze wątpliwości dotyczące poziomu językowych kompetencji. Czego brakuje – i to już na samym początku wywodu? Czytelnego spisu treści! Zatem klucza i instrukcji obsługi. Bez jego bardzo czytelnego opracowania, materiał będzie i nie kompletny i nie dla każdego czytelnika dostępny. Mam świadomość, że przy tego typu lekturze od dobrze zredagowanego spisu treści wiele zależy, więc bardzo to tego namawiam autorki.
     Do uwag natury ogólnej dodać należy, że omawiane opracowanie pań Goszczyńskiej i Magajewskiej nie kłóci się z funkcjonującą od kilku już lat na rynku książką krakowskiego autora Józefa Pyzika Fleksja i słowotwórstwo imion, ale doskonale z nią koresponduje. Recenzowany tekst jest zupełnie innym i obszerniejszym opisaniem problematyki. Na uwagę zasługuje ta jego część, która w moim odczuciu jest najistotniejsza, czyli zasady łączliwości. To trudne dla cudzoziemca zagadnienie gramatyczne, ledwie napomykane w podręcznikach i opracowaniach teoretycznych. Dlatego wysoko oceniam tabularny sposób jego opracowania i mnogość przykładowych użyć. Autorki zadały sobie duży trud, porównywalny z pracą niemieckich glottodydaktyków, wyjaśniających rekcję czasowników w ich języku. Tutaj pojawia się kolejny, jakże pozytywny wyróżnik tej pracy. Mam na myśli zasadę ilustrowania każdego z omawianych zagadnień niezliczoną wręcz ilością przykładów. To trudna do przecenienia treść.
     Jak wcześniej zaznaczyłem, autorki zdobyły się na prawdziwe bogactwo użyć praktycznych. W tym celu „wymyśliły” dziesiątki, a raczej setki zdań przykładowych. Jest to imponujące i mądre przedsięwzięcie. Ja również w ten sposób pojmuję solidną pracę metodyczną.


Dr hab. Piotr Garncarek
Uniwersytet Warszawski

 

Coryright © 2012 Stowarzyszenie „Bristol”
02-078 Warszawa
ul. Krzywickiego 34
tel.: +48 (22) 625-42-53
tel.: +48 (22) 625-42-67
fax: +48 (22) 625-75-23

Projekt i wykonanie: www.kosler.pl