Aktualności

Język polski poza granicami kraju - kompetencje językowe polskiej emigracji współczesnej. Na przykładzie szkół polskich w Dublinie. Relację nadesłała Aleksandra Jaremowicz


Badanie kompetencji językowych uczniów polskich szkół w Dublinie

  W czerwcu na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu obroniona została praca magisterska zatytułowana „Język polski poza granicami kraju – kompetencje językowe polskiej emigracji współczesnej. Na przykładzie szkół polskich w Dublinie”, autorstwa mgr Aleksandry Jeremicz, przygotowana pod kierunkiem dr hab. Małgorzaty Gębki-Wolak.
  W obliczu wzmożonych procesów migracyjnych, dwutorowych, bo związanych zarówno z opuszczaniem ojczyzny, jak i z powrotami Polaków do kraju, autorka na kartach studium udziela odpowiedzi na pytanie, czy kompetencje językowe w zakresie języka polskiego uczniów klas szóstych dwóch szkół polskich w Dublinie znacząco odbiegają od tych, jakie posiadają szóstoklasiści uczący się w Polsce. Zasadność tak sformułowanego pytania badawczego upatrywana jest w kontekście możliwości powrotu młodych Polaków do ojczyzny oraz kontynuacji nauki na takim samym etapie edukacji w szkole w Polsce.

  

Zdjęcia pochodzą ze strony http://www.polskaszkolawdublinie.com


  Autorka na kartach studium prezentuje nie tylko wnioski z poczynionych badań, ale także informacje na temat współczesnych procesów migracyjnych oraz sytuacji Polonii w badanym obszarze – Republice Irlandii. Dane zawarte w pracy pochodzą w głównej mierze z materiałów niepublikowanych, udostępnionych dzięki uprzejmości Ambasady RP w Dublinie, co stanowi o ich rzetelności oraz aktualności. Praca, mimo charakteru badawczego, aspiruje także do roli swoistego kompendium wiedzy na temat Polaków w Irlandii – kierunków i rodzajów podejmowanych aktywności, a także ogromnego wpływu owej aktywności na sferę komfortu życia Polonii i zauważalnego dynamicznego rozwoju tej grupy społecznej.
  Kluczową część studium stanowi raport z badań przeprowadzonych w dwóch szkołach polonijnych w Dublinie – Szkolnym Punkcie Konsultacyjnym przy Ambasadzie RP oraz Polskiej Szkole SEN. Wnioski i refleksje tam zawarte są rezultatem osobistych doświadczeń z pobytu autorki w Irlandii, a także krytycznej analizy literatury przedmiotu, dokumentów, podstawy programowej MEN oraz programów nauczania. Głównym celem pracy była eksploracja niepodjętej na gruncie polskich opracowań badawczych edukacji polonijnej w Irlandii, ukazanie rzeczywistej sylwetki ucznia tak specyficznej placówki oraz sporządzenie opisu jego kompetencji w kontekście posługiwania się językiem polskim. Realizacja tak sprecyzowanych założeń dokonana została przy wykorzystaniu trzech narzędzi badawczych: karty obserwacji, wywiadów z nauczycielami j. polskiego oraz kwestionariusza ankiety przeznaczonego dla uczniów klas szóstych z obu badanych placówek.
  Wnioski płynące z pogłębionej analizy zebranych danych, wspomaganej także lekturą nowych i najnowszych publikacji specjalistycznych z zakresu glottodydaktyki i dydaktyki, klarują się optymistycznie – ukazują bowiem wysoki poziom nauczania w omawianych szkołach polonijnych oraz solidną wiedzę uczniów. Mimo że badani uczniowie większość swojego życia spędzili poza granicami Polski, można stwierdzić, że prezentują dobry lub bardzo dobry poziom językowy w zakresie polszczyzny – zarówno w mowie, jak i w piśmie, a także wystarczające kompetencje, by poprawnie rozwiązać zadania o adekwatnym dla ich wieku poziomie trudności, wyznaczonym w zgodzie z kryteriami zamieszczonymi w dokumencie Podstawa programowa, rekomendowanym przez Ministerstwo Edukacji Narodowej.
  Autorka wskazuje prawdopodobieństwo korelacji pomiędzy działalnością edukacyjną polskich szkół sobotnich a wzmożoną i wieloaspektową aktywnością Polonii. Wysoce prawdopodobne bowiem, że to właśnie kontakt z polskim środowiskiem sprawia, że badani uczniowie prócz tego, że prezentują wysoki poziom wiedzy, wykazują także chęć porozumiewania się po polsku i zgłębiania wiedzy na temat kraju pochodzenia swoich rodziców. W świetle przedstawionych wniosków autorka studium proponuje rozszerzenie badań nad Polonią jako grupą społeczną w ogóle oraz z wyszczególnieniem zbiorowości zamieszkujących konkretne terytoria. Mimo bowiem podobieństw łączących Polaków, którzy wyemigrowali z ojczyzny, istnieje także wiele różnic wynikających właśnie z miejsca osiedlenia, a te mają niebagatelny wpływ zarówno na zachodzące w odniesieniu do użytkowników polszczyzny procesy językowe, jak i na postać samego Polaka-migranta w ogóle.

mgr Aleksandra Jeremicz, absolwentka filologii polskiej na UMK

 

Coryright © 2012 Stowarzyszenie „Bristol”
02-078 Warszawa
ul. Krzywickiego 34
tel.: +48 (22) 625-42-53
tel.: +48 (22) 625-42-67
fax: +48 (22) 625-75-23

Projekt i wykonanie: www.kosler.pl